علی اصغر حقدار

بودونبود مشروطیت

  صدور فرمان مشروطیت در ۱۳ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی که ممالک محروسه ایران را جزو کشورهای صاحب قانون و حکومت مقیده درآورد، حاصل گسستی بود که در فرهنگ و فکر برخی از نخبگان ایجادشده بود و ریشه در تحولی داشت که از آشنایی با اندیشه‌های مدرن و آگاهی از بُن‌بستی در اندیشه سُنتی بود که […]

علی اصغر حقدار

رساله سیاسی (طرح عریضه به خاک پای همایونی)

  میرزا یعقوب در این رساله به مساله نظم و نقش آن در آبادانی و پیشرفت کشور اشاره کرده است. در فقره‌ای دیگر از اهمیت تشکیل دولت منتظم و مشروط به قانون یادکرده و ضرورت قانون در جامعه را یادآور شده است. او هم‌چنین به تلاش‌های اولین مصلحان سیاسی و اجتماعی ایران نظیر عباس میرزا، […]

علی اصغر حقدار

سندی از سیر مشروطه‌خواهی در ایران، طرح ‏قانون اساسی اول (۱۲۸۹ قمری)‏

  در سیر اندیشه ترقی و پیشرفت، نخبگان ‏ایرانی به ایجاد نهادهای نوین سیاسی مبادرت ‏کردند و طرح‌هایی را برای تدوین قوانین به ‏شاهان وقت و دیگر دست‌اندرکاران کشوری ‏عرضه نمودند؛ آنان به‌درستی دریافته بودند که ‏قانون حافظ امنیت اجتماعی، تأمین‌کننده رفاه ‏مردم و محقق کننده آزادی‌های سیاسی و ‏موجب بقای کشور و عامل دوام […]

علی اصغر حقدار

انقلاب مشروطیت ایران به قلم بیژن جزنی و به زبان ‏ترکی

  بیژن جزنی در سه فصل اصلی با زیر‌بخش‌هایی از ‏عواملی که منجر به وقوع انقلاب مشروطیت در ‏ایران شد و جریانات و افرادی که در آن شرکت ‏داشتند و نتایجی که در ایران به بار آورد نوشته ‏است. فصل اول با عنوان انقلاب مشروطیت ایران به ‏بررسی عواملی می‌پردازد که منجر به وقوع انقلاب […]

علی اصغر حقدار

مشروطه به روایت کسروی

  سخنرانی کسروی در سال‌گشت مشروطیت، یکی ‏از متن‌هایی بشمار می‌رود که مشروطه را با زبانی ‏ساده توضیح می‌دهد و از معنای و مبنای آن ‏می‌گوید؛ کسروی نظام سیاسی مشروطه را ‏برآمده از شکل‌گیری ملت و پیمان اجتماعی آنان ‏برای نگه‌داری ملیت می‌داند که سررشته‌داری ‏قانونمندی را در گذار از حق الهی و فره ایزدی، […]

علی اصغر حقدار

علی اکبر داور و تجدد حقوقی در ایران‎ ‎‏(۳)‏

  محور قرار گرفتن‌ قانون‌ اساسی‌ در اختلافات‌ میان‌ ‏مجلس‌ شورای‌ ملی‌ و کابینه‌ها ناشی‌ از شرایط‌ ‏جدیدی‌ بود که‌ با استقرار مشروطیت‌ در ایران‌ به‌ ‏وجود آمده‌ بود؛ بی‌تردید آن‌ همه‌ زحمات‌ و ‏تلاش‌هایی‌ که‌ از سوی‌ مشروطه‌طلبان‌ ابراز شده‌ ‏بود، برای‌ قانونمند کردن‌ اصول‌ حکمرانی‌ و ایجاد ‏قید و شرط‌ برای‌ حدود پادشاهی‌ […]

علی اصغر حقدار

علی اکبر داور و تجدد حقوقی در ایران (۲)

  داور در آن‌ سن‌ و سال‌، به واسطه آموزش‌هایی که در زمینه‌های حقوقی کسب کرده بود، به‌ ریاست‌ اجرای‌ احکام‌ انتخاب‌ شد؛ در زندگی‌نامه داور آمده‌ است‌ که‌ وی‌ تحصیل‌ کرده‌ دارالفنون‌ و از تحولات‌ حقوقی‌ جدید مطلع‌ بود. از طرفی‌ چون‌ هیچ‌ وابستگی‌ به‌ حاکمیت‌ قاجاریه‌ نداشت‌، می‌توانست‌ بدون‌ ملاحظه‌ و با قاطعیت‌ […]

علی اصغر حقدار

علی اکبر داور و تجدد حقوقی در ایران (۱)

  پیش‌ از آن‌ که‌ جامعه‌‌ ایران‌ با حقوق‌ طبیعی‌ و نظام‌ قضایی‌ مدرن‌ آشنا شود، مسائل‌ فی‌ مابین‌ رعیت‌، با تمسک‌ به‌ احکام‌ شرعی‌ حل‌ و فصل‌ می‌شد؛ اساس‌ قضاوت‌ شرعی‌، فتوایی‌ اهل‌ شریعت‌ بود و «باب‌ قضاوت‌» در فقه‌ شیعه‌، دایر مدار محاکم‌ اختلافی‌ به‌ شمار می‌رفت‌. تنها با تغییر در ساختارهای‌ اجتماعی‌ […]

علی اصغر حقدار

محمد علی فروغی و باستانگرایی متجددانه (۹)

  فروغی‌ در نگرش‌ عالمانه‌ به‌ تاریخ‌ ایران‌، نخست‌ از تحول‌ زمانه‌ و طرح‌ پدیده‌ی‌ ملیت‌خواهی‌ سخن‌ می‌گوید. چرا که‌ در ایران‌خواهی‌ فروغی‌، وطن‌ آمیخته‌ با هویت‌ انسانی‌ قرار دارد: «غرض‌ این‌ که‌ هر کس‌ عضو هیئت‌ و جماعتی‌ باشد که‌ وظیفه‌ انسانیت‌ خود را چنان‌ که‌ بیان‌ کردم‌، ادا نموده‌ است‌ حق‌ دارد هیئت‌ […]

علی اصغر حقدار

زبان فارسی و هویت نوین ایرانی در اندیشه‌های فروغی (۸)

  فروغی‌ اما در رابطه‌ با ادب‌ کهن‌ فارسی‌، تصحیح‌ متون‌ کلاسیک‌ فارسی‌ را وجه‌ همت‌ قرار داد؛ می‌توان‌ این‌ گونه‌ از فعالیت‌های‌ فروغی‌ را حلقه‌ی‌ رابط‌ ادب‌ دوستی‌، توجه‌ به‌ زبان‌ فارسی‌ از یک‌ سو و ایده‌های‌ ایرانیگری‌ و ملیت‌خواهی‌ فروغی‌ از دیگر سو خواند؛ (ر.ک‌: تلخیص‌ شاهنامه‌ ـ۱۳۱۰ خورشیدی‌) تصحیح‌ دیوان‌ حافظ‌ (۱۳۱۶) […]

Scroll Up