علی اصغر حقدار

دولت مشروطه، پارلمان و حقوق ملت از دیدگاه فروغی (۷)

  حدود و قیود مذکوره‌ به‌ توسط‌ قوانین‌ معین‌ می‌شود و قانون‌ نباید منع‌ کند مگر آنچه‌ را که‌ واقعاً برای‌ هیئت‌ اجتماعیه‌ مضر باشد و هیچکس‌ نباید دیگری‌ را به‌ ارتکاب‌ عملی‌ که‌ موجب‌ ممنوع‌ است‌ مجبور نماید. نباید تصور کرد که‌ قید قانون‌ مردم‌ را از آزادی‌ محروم‌ می‌نماید، بلکه‌ وجود قانون‌ برای‌ […]

علی اصغر حقدار

محمد علی فروغی و ساختارهای نوین مدنی (۶)

  از ارکان‌ اساسی‌ مدرنیته‌ که‌ ذهن‌ واقع‌ بین‌ فروغی‌ را به‌ خود مشغول‌ داشت‌، حقوق‌ انسانی‌ و لایه‌های‌ همبسته‌ی‌ اجتماعی‌، سیاسی‌ و… آن‌ است‌ که‌ محصولی‌ برآمده‌ از حقوق‌ طبیعی‌ دوره‌ی‌ روشنگری‌ و از پایه‌های‌ اصلی‌ حقوق‌ بشر جهانی‌ است‌؛ بر پایه‌ی‌ دریافت‌ فروغی‌ از مدرنیته‌: «کشوری‌ که‌ قانون‌ نداشته‌ باشد از نظر روابط‌ […]

علی اصغر حقدار

بازار آزاد و اقتصاد ملی در اندیشه‌های فروغی (۵)

  پس‌ مالکیت‌ به‌ وجود آورنده‌ی‌ ثروت‌ است‌ و ثروت‌ هر آن‌ چیزی‌ است‌ که‌ به‌ رفع‌ احتیاجات‌ بشری‌ و تأمین‌ رفاه‌ و آسایش‌ او منجر شود؛ در واقع‌ «انسان‌ هر وقت‌ چیز مفیدی‌ را تملک‌ نماید تولید ثروت‌ می‌نماید، یا چیزی‌ را که‌ در تملک‌ او هست‌ مفید کند، یا اگر مفید باشد بر […]

علی اصغر حقدار

یادمان داریوش همایون

  زنده یاد داریوش همایون نمادی از بازسازی فرهنگ سیاسی ایران در عصر آشنایی با مدرنیته است که توانست با گذار از آرمان‌گرایی سیاسی و رمانتیسم جوانی، به دگردیسی اندیشگی تن داده و در گذار از آموزه‌های پان ایرانیستی تا مأوا گرفتن در لیبرال دموکراسی، بازآفرینی خردمندانه ناسیونالیستی را در طول عمر پر بار و […]

علی اصغر حقدار

محمد علی فروغی و ساختارهای نوین مدنی (۴)

  در بنیان‌ اندیشگی‌ دنیای‌ جدید فروغی‌ از علوم‌ طبیعی‌ نیز غافل‌ نیست‌. او به‌ درستی‌ می‌داند که‌ فیزیک‌ نیوتنی‌ و زیست‌شناسی‌ تکاملی‌ داروین‌ در شکل‌گیری‌ اندیشه‌ی‌ مدرن‌ دارای‌ اهمیت‌ هستند؛ بنابراین‌ با صراحت‌ می‌گوید: «من‌ به‌ فلسفه‌ تکامل‌ یا نشو و ارتقا یا رأی‌ تحول‌ انواع‌ موجودات‌ معتقدم‌ و گمان‌ دارم‌ هرکس‌ درست‌ مطالعه‌ […]

علی اصغر حقدار

محمد علی فروغی و ساختارهای نوین مدنی (۳)

  فروغی‌ در توضیح‌ انگیزه‌ی‌ خود از ترجمه‌ فلسفه‌ی‌ یونان‌ به‌ زبان‌ فارسی‌ می‌نویسد: «چون‌ رسائل‌ و کتب‌ افلاطون‌ اشهر حکمای‌ عالی‌ قدر یونان‌ که‌ در لفظ‌ گران‌بهاترین‌ عقد لآلی‌ است‌ و در معنی‌ کلید گنج‌ معالی‌ تاکنون‌ به‌ زبان‌ پارسی‌ درنیامده‌ و این‌ برای‌ ما ایرانیان‌ فقدانی‌ عظیم‌ است‌، لهذا خاطر هوای‌ ترجمه‌ آن‌ […]

علی اصغر حقدار

محمد علی فروغی و ساختارهای نوین مدنی(۲)

  فروغی‌ نخستین‌ مقام‌ اجرایی‌ خود را با مسئولیت‌ دبیرخانه‌ی‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ به‌ انجام‌ رساند؛ این‌ مقام‌ توسط‌ صنیع‌الدوله‌، اولین‌ رئیس‌ مجلس‌ به‌ فروغی‌ پیشنهاد شد و او که‌ در همان‌ دوران‌ رساله‌ی‌ «حقوق‌ اساسی‌ یعنی‌ آداب‌ مشروطیت‌ دول‌» را تالیف‌ کرده‌ بود، بر پایه‌ی‌ آموخته‌هایش‌ از نظام‌ پارلمانی‌ دنیای‌ جدید، به‌ ساماندهی‌ امور […]

علی اصغر حقدار

محمد علی فروغی و ساختارهای نوین مدنی (۱)

  محمد علی‌ فروغی‌ به‌ نسلی‌ از مدرن‌اندیشان ایرانی‌ تعلق‌ دارد که‌ توانستند ایده‌های‌ مدرن‌ را به‌ محک‌ آزمون‌ عملی‌ زده‌ و آموخته‌های‌ خود را در نهادهای‌ فرهنگی‌ ـ سیاسی‌ و اقتصادی‌ تجربه‌ کنند؛ ذکاءالملک‌ فروغی‌، علی‌ اکبر داور، عبدالحسین‌ تیمورتاش‌ و… از جمله‌ نخبگان‌ عمل‌گرایی‌ هستند که‌ از فرصت‌ به‌ دست‌ آمده‌ توسط‌ دولت‌ […]

علی اصغر حقدار

تقی ارانی و سوسیالیسم فرقه جمهوری انقلابی ایران

  فرقه جمهوری انقلابی ایران در پاییز سال ۱۳۰۴ خورشیدی با شعار دفاع از آرمان‌های آزادیخواهانه مشروطیت و ایجاد جمهوری ملی در ایران توسط عده‌ای از دانشجویان اعزامی به آلمان در برلین به وجود آمد؛ تقی ارانی به عنوان دبیر کمیته مرکزی و محمود پور رضا رئیس کمیته مرکزی فرقه در تاریخ ۲۹ مارس ۱۹۲۶ […]

علی اصغر حقدار

عصیان و تنهایی در «آدم‌ها و آدمکها»

  متن عالم‌زاده در سراسر نوشته حکایت حقایقی است که زندگی پناهجویی را با تلخی‌هایش به شیرینی رهایی از موقعیت از پیش تعریف شده می‌کشاند و لذت آزادی را فراتر از اذیت زندان می‌نشاند. وی به درستی می‌نویسد:«مسیرِ زندگی، همیشه بر اثر اتفاقاتِ بزرگ تغییر نمی‌کند! گاهی باید از حادثههای کوچک ترسید. برخی مواقع باید […]

Scroll Up